Zakaz konkurencji w branży esportowej – jak chronić interesy organizacji, nie łamiąc prawa
Zakaz konkurencji w esporcie
Zakaz konkurencji w esporcie,
Branża esportowa w Polsce ciągle rośnie w siłę. Coraz więcej organizacji inwestuje w profesjonalne drużyny, sztaby trenerskie, zespoły marketingowe i produkcyjne. Wraz z rozwojem tego sektora rośnie także potrzeba prawnego zabezpieczenia interesów organizacji – w tym poprzez klauzule o zakazie konkurencji.
W branży esportowej funkcjonuje głównie zatrudnienie na bazie umów cywilnoprawnych, zwłaszcza w formie kontraktów B2B. Tak czy inaczej, prawidłowe ukształtowanie zakazu konkurencji ma kluczowe znaczenie dla obu stron stosunku zobowiązaniowego. Przesądza to bowiem o ważności klauzuli i swobodzie pracownika co do możliwości podejmowania innego zatrudnienia.
Czym jest zakaz konkurencji?
Zakaz konkurencji to zobowiązanie jednej ze stron umowy (zawodnika lub współpracownika) do powstrzymania się od działalności konkurencyjnej wobec drugiej strony – czyli w tym przypadku wobec organizacji esportowej. Może on dotyczyć zarówno okresu trwania współpracy, jak i czasu po wygaśnięciu umowy.
Dlaczego organizacje esportowe wprowadzają zakaz konkurencji?
W środowisku esportowym szczególne znaczenie mają informacje poufne, strategia drużyny, know-how dotyczące treningów i ustawień sprzętowych, kwestie wizerunkowe, a także kontakty handlowe i sponsorskie. Ujawnienie takich informacji lub przejście kluczowego członka zespołu do konkurencyjnej organizacji może mieć realny, finansowy wpływ na pozycję drużyny na rynku. Do tego może stanowić wizerunkową katastrofę.
Dlatego klauzula o zakazie konkurencji często ma chronić przed:
- przechodzeniem zawodników do innych organizacji esportowych,
- wykorzystaniem informacji poufnych przez członków sztabu trenerskiego lub innych współpracowników,
- przeniesieniem pomysłów marketingowych lub projektów graficznych do konkurencyjnych organizacji,
- podejmowaniem dodatkowych działań promujących konkurentów w mediach społecznościowych.
Zakaz konkurencji w umowie o pracę a w umowie cywilnoprawnej
W praktyce branży esportowej rzadko spotyka się klasyczne umowy o pracę – częściej są to umowy zlecenia lub umowy o współpracę B2B. Warto jednak pamiętać, że:
- w przypadku umowy o pracę zakaz konkurencji może być wprowadzony zarówno na czas trwania stosunku pracy, jak i po jego ustaniu – przy czym ten drugi wymaga wypłaty odszkodowania w wysokości co najmniej 25% wynagrodzenia otrzymywanego przed ustaniem stosunku pracy (art. 101² Kodeksu pracy),
- w przypadku umów cywilnoprawnych – strony mają większą swobodę w ustalaniu zasad zakazu konkurencji, ale klauzula ta musi być proporcjonalna, jasno określona i nie może w sposób rażący ograniczać wolności zawodowej współpracownika.
Zakaz konkurencji dla zawodników esportowych
Zawodnicy stanowią najbardziej widoczną część organizacji. Ich wizerunek i umiejętności często decydują o wartości drużyny. W umowach z zawodnikami warto więc wprowadzić:
- jasne określenie, czym jest działalność konkurencyjna (np. występowanie w turniejach w barwach innej drużyny, streamowanie w ramach konkurencyjnych marek, promowanie rywali),
- okres obowiązywania zakazu konkurencji,
- wysokość odszkodowania,
- możliwość wcześniejszego rozwiązania zakazu konkurencji za porozumieniem stron.
Trzeba też pamiętać, że w esporcie nie istnieje jednolity system uniemożliwiania zawodnikom gry w innych klubach jak np. w piłce nożnej. Co prawda w ramach jednych rozgrywek organizatorzy zastrzegają zwykle, że każdy zawodnik może grać tylko dla jednej drużyny. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, żeby ten sam zawodnik zagrał dla innej drużyny w ramach rozgrywek organizowanych przez inny podmiot (np. w CS2 w rozgrywkach organizowanych przez ESL i BLAST).
Zakaz konkurencji dla pracowników administracyjnych, grafików i marketingowców
Choć nie są oni bezpośrednio zaangażowani w rywalizację sportową, to często mają dostęp do strategicznych danych – np. budżetów sponsorskich, planów kampanii reklamowych czy koncepcji wizualnych marki.
W ich przypadku klauzula konkurencyjna może dotyczyć np. zakazu:
- świadczenia usług na rzecz innych organizacji esportowych, agencji marketingowych obsługujących konkurencję,
- współpracy z markami rywalizującymi o tych samych sponsorów.
Jak przygotować skuteczną klauzulę konkurencyjną w branży esportowej?
Przy sporządzaniu takiego postanowienia warto pamiętać o kilku zasadach:
- Precyzyjnie określ zakres zakazu – nie powinien obejmować zbyt szerokiej grupy podmiotów ani zbyt ogólnych działań lub zaniechań. Przykładowo zbyt szeroki byłby zakaz wykonywania jakiejkolwiek działalności na całym świecie na rzecz jakiegokolwiek podmiotu.
- Zadbaj o proporcjonalność – zakaz nie może uniemożliwiać zawodnikowi lub pracownikowi wykonywania zawodu w ogóle.
- Ustal rozsądny okres obowiązywania – np. czas trwania umowy, ewentualnie jeszcze jakiś czas po zakończeniu współpracy.
- Przyznaj odszkodowanie – w przypadku zakazu konkurencji po zakończeniu umowy (także przy umowach cywilnoprawnych) rekomendowane jest przyznanie rekompensaty finansowej.
- Uwzględnij poufność i kary umowne – jako dodatkowe środki ochrony interesu organizacji.
Podsumowanie
Zakaz konkurencji w branży esportowej to narzędzie, które – przy odpowiednim skonstruowaniu – pozwala chronić interesy organizacji, nie ograniczając jednocześnie nadmiernie swobody zawodników i współpracowników. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnego podejścia – innej konstrukcji wymaga umowa z zawodnikiem, innej z grafikiem czy specjalistą ds. marketingu.
Jeśli Państwa organizacja planuje wprowadzić lub zaktualizować klauzule konkurencyjne w swoich umowach, zapraszamy do kontaktu z zespołem Kancelarii Meissner Kozioł Kaczmarek & Partner – pomożemy dobrać rozwiązania adekwatne do specyfiki Państwa działalności i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa pracy oraz prawa cywilnego.
Zakaz konkurencji w esporcie,
Zachęcamy również do zapoznania się z naszymi pozostałymi publikacjami.