Hurtownia faktur – jakie są konsekwencje zakupu i użycia pustej faktury?

Czym jest hurtownia faktur?

„Hurtownia faktur” (lub „fabryka faktur”) to potoczne określenie podmiotu, który zajmuje się wystawianiem tzw. pustych faktur na rzecz innych podmiotów w zamian za korzyść majątkową. Przez pojęcie pustej faktury rozumie się dokument, który nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Dla przykładu: spółka A wystawia na rzecz podmiotu B fakturę za wykonanie usługi budowlanej, która w rzeczywistości nigdy nie miała miejsca. Całkowita płatność za taką fakturę nigdy nie następuje, mimo uwzględnienia fikcyjnej zapłaty pełnej kwoty w dokumentacji księgowej.

Dlaczego podmioty gospodarcze ryzykują zakup pustych faktur?

Celem podmiotów pozyskujących puste faktury od ich producentów zazwyczaj jest nielegalne uzyskanie korzyści podatkowych, które można podzielić na dwie główne kategorie:

Wyłudzenie lub zawyżenie zwrotu VAT, czyli zwiększenie wartości podatku naliczonego (VAT) po stronie podmiotu kupującego pusta fakturę. W sytuacji, gdy wartość podatku naliczonego przewyższy wartość podatku należnego (odprowadzanego do urzędu skarbowego), przedsiębiorca zyskuje możliwość ubiegania się o zwrot różnicy od fiskusa. Działanie to stanowi wyłudzenie nienależnego podatku VAT.

Sztuczne zawyżanie kosztów, czyli generowanie fikcyjnych kosztów uzyskania przychodu. Im wyższe koszty prowadzenia działalności, tym niższy wykazany dochód, co bezpośrednio przekłada się na mniejszą wartość podatku dochodowego do zapłaty.

Jakie są konsekwencje posługiwania się pustymi fakturami?

Opisane wyżej działania stanowią przestępstwa niosące ze sobą surowe konsekwencje zarówno dla wystawców pustych faktur, jak i dla podmiotów, które je nabywają i wykorzystują w rozliczeniach podatkowych. Rzetelny przedsiębiorca powinien zawsze weryfikować swoich kontrahentów oraz dbać o to, aby dokumenty księgowe odpowiadały rzeczywistości. Przedsiębiorcy bywają kuszeni wizją łatwego podreperowania budżetu firmy poprzez zaksięgowanie puste faktury, jednak taka decyzja wiąże się z ogromnym ryzykiem prawnym.

Podstawowym przepisem regulującym tę kwestię jest art. 76 Kodeksu karnego skarbowego (KKS), dotyczący bezpodstawnego zwrotu podatku. Zgodnie z § 1 tego artykułu:

Kto przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy wprowadza w błąd właściwy organ, narażając na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej […], podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.

Ponieważ przepis ten nie precyzuje górnej granicy kary pozbawienia wolności, zastosowanie ma tutaj zatem art. 27 KKS, według którego kara ta wynosi do 5 lat.

W zależności od okoliczności sprawy w grę mogą wchodzić również inne zarzuty, w tym:

art. 286 Kodeksu karnego (KK) – oszustwo,
art. 271a / art. 277a KK – tzw. zbrodnia VAT-owska (fałszowanie faktur na wysokie kwoty),
art. 273 KK – użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę,
art. 56 § 1 KKS – składanie nieprawdziwych deklaracji podatkowych,
art. 61 KKS – nierzetelne prowadzenie ksiąg,
art. 62 § 2 KKS – posługiwanie się nierzetelną fakturą.

W bardziej skomplikowanych lub zorganizowanych procederach mogą pojawić się również zarzuty z art. 299 KK (pranie brudnych pieniędzy) oraz art. 258 KK (udział w zorganizowanej grupie przestępczej).

Podsumowanie

Udział w procederze zakupu i księgowania pustych faktur jest przestępstwem, którego wykrycie może drastycznie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa oraz sytuację osobistą osób nim zarządzających. Obrona w sprawach o tego typu przestępstwa ma zawsze charakter indywidualny i musi być ściśle dostosowana do okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego. Analizie poddaje się m.in. kwestie przedawnienia karalności, obecność zamiaru popełnienia czynu zabronionego, możliwość zakwalifikowania działania jako czynu mniejszej wagi czy ewentualne skorzystanie z dobrodziejstwa dobrowolnego poddania się odpowiedzialności.

W razie jakichkolwiek pytań zespół naszej kancelarii Meissner Kozioł Kaczmarek & Partner pozostaje do Państwa dyspozycji.

FAQ

„Hurtownia faktur”, nazywana również „fabryką faktur”, to potoczne określenie podmiotu, który za korzyść majątkową wystawia tzw. puste faktury. Są to dokumenty, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, np. wskazują na wykonanie usługi, która w rzeczywistości nie miała miejsca.

Najczęstszym celem jest nielegalne uzyskanie korzyści podatkowych. Może to polegać na wyłudzeniu lub zawyżeniu zwrotu VAT poprzez zwiększenie podatku naliczonego albo na sztucznym zawyżaniu kosztów uzyskania przychodu, co prowadzi do wykazania niższego dochodu i zmniejszenia podatku dochodowego.

Zgodnie z opisanym w artykule art. 76 § 1 Kodeksu karnego skarbowego sprawcy może grozić grzywna do 720 stawek dziennych, kara pozbawienia wolności albo obie te kary łącznie. W związku z art. 27 KKS kara pozbawienia wolności może wynosić do 5 lat.

W zależności od okoliczności sprawy mogą znaleźć zastosowanie m.in. przepisy dotyczące oszustwa, fałszowania faktur na wysokie kwoty, użycia dokumentu poświadczającego nieprawdę, składania nieprawdziwych deklaracji podatkowych, nierzetelnego prowadzenia ksiąg oraz posługiwania się nierzetelną fakturą. W bardziej złożonych procederach mogą pojawić się także zarzuty prania pieniędzy lub udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

Obrona ma charakter indywidualny i zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego. Analizie mogą podlegać m.in. przedawnienie karalności, istnienie zamiaru popełnienia czynu zabronionego, możliwość uznania czynu za przypadek mniejszej wagi oraz możliwość dobrowolnego poddania się odpowiedzialności.