Art. 18ter FIFA RSTP – zakaz Third-Party Ownership (TPO) praw ekonomicznych do zawodników
Third-Party Ownership (TPO)
Art. 18ter FIFA RSTP jest jednym z kluczowych przepisów w dzisiejszym obrocie piłkarskim. Przepis ten ustanawia zakaz tzw. Third-Party Ownership (TPO), czyli sytuacji, w której podmiot trzeci uzyskuje prawo do udziału w świadczeniach związanych z przyszłym transferem zawodnika albo prawa dotyczące takiego transferu lub należnego za niego ekwiwalentu. Naruszenie zakazu może prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej przed organami FIFA.
Czym jest art. 18ter FIFA RSTP?
Art. 18ter FIFA RSTP nosi tytuł „Third-party ownership of players’ economic rights” i znajduje się w rozdziale dotyczącym wpływu osób trzecich na kluby oraz własności praw ekonomicznych zawodników.
Zgodnie z ust. 1 tego przepisu klub lub zawodnik nie może zawrzeć z podmiotem trzecim umowy, na podstawie której podmiot ten:
- uzyskuje prawo do udziału w całości lub części świadczenia należnego w związku z przyszłym transferem zawodnika z jednego klubu do drugiego, albo
- uzyskuje jakiekolwiek prawa związane z przyszłym transferem zawodnika lub ekwiwalentem transferowym.
Zakaz obowiązuje od 1 maja 2015 r. FIFA wprowadziła go w celu wyeliminowania modelu, w którym ekonomiczna wartość przyszłego transferu zawodnika była przedmiotem praw przysługujących inwestorom lub innym podmiotom niebędącym klubami uczestniczącymi w transferze.
Czym jest Third-Party Ownership (TPO)?
Third-Party Ownership, określane skrótem TPO, polega na uzyskaniu przez podmiot trzeci prawa do ekonomicznej korzyści związanej z przyszłym transferem zawodnika. Przykładowo, klub może otrzymać od inwestora finansowanie, a w zamian inwestor uzyskuje prawo do 30% kwoty, którą klub otrzyma w przyszłości za transfer określonego zawodnika.
Jeżeli podmiot trzeci uzyskuje w ten sposób udział w świadczeniu należnym w związku z przyszłym transferem zawodnika albo prawa dotyczące takiego transferu, to klub narusza zakaz ustanowiony w art. 18ter FIFA RSTP.
Nie oznacza to jednak, że FIFA zakazuje klubom korzystania z zewnętrznego finansowania jako takiego. Kluczowe znaczenie ma treść praw przyznanych finansującemu, a nie sam fakt pozyskania kapitału zewnętrznego. Oznacza to, że kluby mogą otrzymywać zewnętrzne finansowanie, tak długo jak nie przyznają w związku z tym praw do korzyści z przyszłego transferu podmiotowi trzeciemu.
Co istotne, do naruszenia zakazu dochodzi zawsze, gdy korzyści takie przyznawane są komukolwiek innemu niż kluby związane z zawodnikiem i sam zawodnik. Nie jest konieczne, aby klub czy zawodnik osiągnęli jakąkolwiek korzyść z przyznania takich praw.
Kogo należy uznać za „third party”?
„Third party” jest każdy podmiot, który nie jest:
- zawodnikiem będącym przedmiotem transferu,
- klubem uczestniczącym w transferze zawodnika,
- klubem, w którym zawodnik był uprzednio zarejestrowany.
„Third Party” będzie więc każdy inny podmiot niż wyżej wymienione. Przykładowo może to być:
- agent piłkarski,
- sponsor klubu,
- inwestor.
Art. 18ter (Third-Party Ownership) a prawa ekonomiczne i prawa federacyjne
Na skutek istnienia tej regulacji wykształcono dwie kategorie praw do rejestracji zawodnika – prawa ekonomiczne i federacyjne. Prawa federacyjne to prawo do rejestracji zawodnika oraz jego uprawnienia do występowania w barwach danego klubu. Natomiast prawa ekonomiczne dotyczą wartości finansowej związanej z zawodnikiem, w tym potencjalnego ekwiwalentu transferowego.
Omawiana regulacja dotyczy tej drugiej kategorii praw.
Klauzule sell-on (procent od przyszłego transferu)
Zakaz TPO dotyczy posiadania przez podmiot trzeci prawa do udziału w transferze zawodnika. Jak wskazano wcześniej, podmiotem trzecim jest każdy podmiot, który nie jest zawodnikiem, klubem uczestniczącym w transakcji albo poprzednim klubem rejestracji zawodnika.
Z tego wynika, że dozwolone jest zawieranie przez kluby tzw. klauzul sell-on, przyznających klubowi odstępującemu zawodnika procent od przyszłego transferu tego zawodnika z klubu pozyskującego. Za takie umowy klubom nie grożą żadne sankcje.
Umowy z agentami
Trzeba też wskazać, że znamiona umów naruszających zakaz TPO często noszą umowy z agentami. Zdarza się, że kluby przyznają agentom prawo do udziału w wynagrodzeniu transferowym od przyszłego transferu zawodnika.
Każda umowa, która przyznaje agentowi piłkarskiemu prawo do uczestniczenia w wynagrodzeniu transferowym za zawodnika, bez powiązania tego wynagrodzenia z usługami świadczonymi przez agenta, stanowi naruszenie zakazu TPO. Jeśli więc klub zdecyduje się przyznać agentowi procent od przyszłego transferu, a nie ma zamiaru korzystać z usług tego agenta przy transferze wychodzącym z klubu, to klub ten narusza zakaz TPO. Kluczowe tutaj jest więc właściwe opisanie warunków umowy oraz faktyczna wola stron.
Jakie sankcje grożą za naruszenie art. 18ter?
Zgodnie z ust. 6 art. 18ter FIFA Disciplinary Committee może nałożyć sankcje dyscyplinarne na kluby lub zawodników, którzy nie przestrzegają obowiązków wynikających z tego przepisu. Kary mogą – w zależności od skali naruszenia – stanowić upomnienie, karę pieniężną, a nawet zakaz transferowy.
Jednocześnie należy odróżnić odpowiedzialność dyscyplinarną od skuteczności konkretnej umowy. Sam fakt potencjalnego naruszenia RSTP nie oznacza automatycznie, że umowa jest nieważna lub niewykonalna na gruncie właściwego prawa krajowego. Innymi słowy klub nadal musi wykonać obowiązki ciążące na nim w wyniku zawartego porozumienia (chyba, że są nieważne z innych przyczyn), ale jednocześnie zostaje za to ukarany dyscyplinarnie.
Podsumowanie – Third-Party Ownership (TPO)
Art. 18ter FIFA RSTP stanowi o zakazie przyznawania udziału w wynagrodzeniu transferowym za zawodnika podmiotom innym niż kluby związane z tym zawodnikiem i samemu zawodnikowi. Oznacza to, że w wynagrodzeniu tym nie mogą uczestniczyć agenci piłkarscy czy sponsorzy. Naruszenie zakazu naraża klub na sankcje dyscyplinarne z FIFA, ale sama umowa pozostaje ważna.
Zbrodnia VAT
Zbrodnia VAT
Zachęcamy również do zapoznania się z naszymi pozostałymi publikacjami.