Third Party Influence w piłce nożnej – co jest naruszeniem art. 18bis FIFA RSTP?
Third Party Influence
Third Party Influence (TPI), czyli wpływ osób trzecich na kluby piłkarskie, jest jednym z mechanizmów regulacyjnych, za pomocą których FIFA stara się chronić niezależność klubów oraz integralność międzynarodowego systemu transferowego.
Art. 18bis Regulaminu FIFA dotyczącego Statusu i Transferu Zawodników (Regulations on the Status and Transfer of Players, dalej: „FIFA RSTP”) składa się zaledwie z dwóch ustępów, ale ma szerokie zastosowanie w praktyce. Często kluby nie zdają sobie sprawy z tego jakie działania stanowią naruszenie tej regulacji. Przepis zwykle odnosi się do umów inwestycyjnych, umów transferowych, porozumień pomiędzy klubami czy innych konstrukcji kontraktowych, które przyznają drugiemu klubowi możliwość oddziaływania na decyzje klubu dotyczące zatrudnienia zawodników, transferów lub funkcjonowania zespołu. Najczęstszym przykładem naruszenia jest wpisywana do umów transferu czasowego dolegliwa kara pieniężna za brak rozegrania określonej liczby meczów lub minut przez wypożyczanego zawodnika.
Czym jest Third Party Influence?
Art. 18bis FIFA RSTP ustanawia zakaz zawierania przez klub umowy, która umożliwia drugiemu klubowi lub jakiejkolwiek osobie trzeciej uzyskanie możliwości wpływania na:
- niezależność klubu w sprawach dotyczących zatrudnienia i transferów;
- jego politykę w tym zakresie;
- wyniki lub funkcjonowanie jego zespołów.
Istotą regulacji jest zatem ochrona autonomii decyzyjnej klubu.
FIFA wskazuje, że art. 18bis ma chronić kluby przed sytuacjami, w których podmiot zewnętrzny może uzyskać możliwość oddziaływania na decyzje dotyczące zatrudniania zawodników, transferów lub funkcjonowania zespołu. Co istotne, zakaz nie jest ograniczony do określonej kategorii „inwestorów”. Pojęcie osoby trzeciej jest szerokie, a regulacja obejmuje również sytuacje, w których wpływ może pochodzić od drugiego klubu.
TPI a TPO – dwóch pojęć nie należy utożsamiać
W praktyce art. 18bis często pojawia się obok art. 18ter FIFA RSTP. Są to jednak dwie odrębne regulacje.
TPI – Third Party Influence dotyczy możliwości wpływania przez osobę trzecią na niezależność, politykę lub funkcjonowanie klubu w określonych sprawach.
TPO – Third Party Ownership odnosi się natomiast do udziału podmiotu trzeciego w ekonomicznych prawach związanych z przyszłym transferem zawodnika.
Artykuł dotyczący TPO znajdą Państwo pod tym linkiem.
Najważniejszy jest nie sam wpływ, lecz „możliwość wywierania wpływu”
Jednym z najistotniejszych elementów konstrukcji art. 18bis jest sformułowanie odnoszące się do możliwości uzyskania wpływu. Oznacza to, że analiza zgodności umowy z FIFA RSTP nie powinna ograniczać się do pytania, czy osoba trzecia faktycznie skorzystała ze swoich uprawnień. Już sama możliwość wywarcia takiego wpływu stanowi naruszenie zakazu TPI. Linia obrony oparta na tym, że faktycznie żaden wpływ nie został wywarty nie będzie skuteczna przed organami FIFA.
Jakie postanowienia umowne mogą być problematyczne?
Przykładami postanowień naruszających zakaz są takie klauzule, które przyznają osobie trzeciej uprawnienia dotyczące m.in.:
- wpływu na politykę transferową klubu, np. zakaz transferowania zawodnika do określonego klubu;
- wpływu na ustalanie składu zespołu, np. dolegliwe kary umowne za rozegranie przez zawodnika określonego meczu albo wymuszanie dolegliwymi karami wystawiania określonego zawodnika w zespole;
- obowiązku uzyskania zgody inwestora lub innego podmiotu przed podjęciem decyzji sportowej;
- wymagania zgody byłego klubu na wypożyczenie zawodnika po uzyskaniu jego definitywnej rejestracji;
- wpływania na politykę negocjacji kontraktów przez klub, np. zobowiązanie klubu do oferowania nowego kontraktu zawodnikowi, tak aby ten nie stał się zawodnikiem wolnym.
Konsekwencje naruszenia art. 18bis
Sam art. 18bis przewiduje możliwość zastosowania przez FIFA Disciplinary Committee środków dyscyplinarnych wobec klubów, które nie przestrzegają zakazu. FIFA nakładała już za naruszenia TPI kary finansowe, ostrzeżenia i nagany. W katalogu kar znajduje się też zakaz transferowy. Wysokość sankcji zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Co istotne jednak istnienie naruszenia nie sprawia, że postanowienie umowne jest nieważne czy nieskuteczne. Zobowiązanie nadal pozostaje w mocy, ale klub narażony jest dodatkowo na sankcje dyscyplinarne.
Podsumowanie – Third Party Influence
Naruszenie art. 18bis FIFA RSTP jest często spotykane w praktyce, głównie ze względu na brak świadomości co do tego, że dana klauzula czy działanie stanowi naruszenie przepisu. Najczęściej spotykanym przypadkiem jest wpisywanie możliwości wywierania wpływów w ramach umów wypożyczenia zawodnika – poprzez uzgadnianie wysokich kar pieniężnych za wystawianie zawodnika w określonych meczach albo za nierozegranie przez niego wystarczającej ilości minut lub meczów. Naruszenie zakazu naraża klub na sankcje dyscyplinarne, ale postanowienie umowne pozostaje w mocy.
Zbrodnia VAT
Zbrodnia VAT
Zachęcamy również do zapoznania się z naszymi pozostałymi publikacjami.